|
|
Pismo chińskie - podstawy
Ludzie często sądzą, że chińskie znaki są niezwykle trudne do opanowania.
W rzeczywistości każdy, kto spróbowałby nauczyć się pisania chińskich znaków,
musiałby uznać, że nie jest to zadanie aż tak trudne jak myślał. A przy tym chińskie
znaki z pewnością tworzą jeden z najbardziej fascynujących, pięknych, logicznych
i naukowo skonstruowanych systemów pisma na świecie. Każda kreska ma własne, specyficzne
znaczenie. Poznawszy zasady rządzące budową chińskich znaków, z łatwością będziecie
zapamiętywać znaki choćby były najbardziej skomplikowane i nigdy nie zgubicie
nawet jednej kreski.
Najstarszym przykładem rozwiniętego pisma chińskiego są znaki
wyryte na skorupach żółwi i kościach wołu. Większość tych znaków jest piktogramami.
Archeolodzy i epigraficy z różnych krajów wiedzą, iż większość wczesnych systemów
pisma przechodziła przez etap piktograficzny (rysunkowy, obrazkowy) taki, jak
na przykład egipskie hieroglify. Podczas dalszego rozwoju w systemach pisma powstawały
alfabety fonetyczne służące do zapisywania dźwięków języka mówionego, które zastąpiły
obrazkowe wyobrażenia przedmiotów świata fizycznego.
Chiński system pisma jako
jedyny na świecie rozwijał się zachowując nieprzerwanie swój obrazkowy charakter
i pozostał w powszechnym użyciu do czasów współczesnych. Jednak nie wszystkie
chińskie znaki są impresjonistycznymi wyobrażeniami konkretnych obiektów. Chińskie
znaki zespalają w jedną całość znaczenie, dźwięk i obraz wizualny.
Tradycyjny etymologiczny podział chińskich znaków wynika z sześciu różnych metod
ich komponowania i używania. Sześć kategorii podziału znaków nosi nazwę Liu Shu.
Kategorie Liu Shu obejmują: (1) piktogramy (hsiang hsing), (2) ideogramy (chih
shih), (3) ideogramy złożone (hui i), (4) znaki złożone zawierające elementy fonetyczne
i znaczeniowe (hsing sheng), (5) znaki, którym przypisano nową formą pisaną aby
lepiej oddawały zmienioną wymową, oraz (6) znaki używane do zapisu wyrazów homofonicznych
lub prawie homofonicznych, niepowiązane znaczeniowo z nowym słowem, które reprezentują
(chia chieh).
Znaki piktograficzne są uproszczonymi rysunkami kreskowymi konkretnych obiektów.
Np. shan, shou, kuei,
Ideogramy są graficznymi wyobrażeniami pojęć abstrakcyjnych, które nie mają formy
fizycznej gotowej do odtworzenia w postaci rysunku kreskowego i wymagają stworzenia
symbolicznej reprezentacji abstrakcyjnej np. shang czyli "na",
"ponad"; hsia czyli "pod", "poniżej"
oraz hsiung czyli "zły", "wrogi.
Ideogramy złożone powstają z połączenia dwóch lub większej liczby elementów w
jeden znak. Dwoma przykładami są tutaj znaki hsiu i chien
Termin złożenie fonetyczne (hsin sheng ) tłumaczy się dosłownie jako "forma
i dźwięk". Znaki tej kategorii są właśnie połączeniem elementu o znaczeniu wizualnym
z elementem fonetycznym. Jako przykład weźmy znak, shui "spać" .
Większość złożeń fonetycznych jest równocześnie złożonymi ideogramami, ponieważ
element fonetyczny nie tylko przedstawia dźwięk lingwistyczny, lecz także ma znaczenie,
które odnosi się do nowego znaku jako całości. Pomiędzy uczonymi panuje zasadnicza
różnica zdań co do znaczenia terminu chuan chu. Według jednej ze szkół termin
odnosi się do znaków, których wymowa zmieniła się w czasie, a nowy znak powstał
by lepiej tę wymowę oddawać. Na przykład, znak k'ai
Termin chia chieh oznacza znak zapożyczony do określenia niezwiązanego
z nim znaczeniowo słowa o zbliżonej wymowie. Na przykład znak ..... pei oznacza
dwie osoby stojące plecami do siebie, a pierwotnie znaczył "plecy". Z czasem znak
ten został pożyczony (chia chieh) do zapisywania dźwięku pei oznaczającego
"północ".
Przykłady :
| |
|
|
|
|
 |
|
ren |
|
ideogram "człowiek" |
| |
|
|
|
|
 |
|
mu |
|
ideogram "drzewo"
początkowo oznaczał roślinę z pniem i miał postać trochę inną. część znaku
oznaczała gałęzie, inna część znaku korzenie, a część pionowa "I"
- pień.
Nowoczesna forma znaku uwypukla frament odpowiadający korzeniom |
| |
|
|
|
|
 |
|
wang |
|
ideogram "król"
"Ci którzy w starożytności wymyślili pismo, poprowadzili trzy linie
i połączyli je przez środek, nazywając tak otrzymany znak "król". Te trzy
linie to odpowiednio niebiosa, ziemia i ludzkość, a linia, która biegnie
przez środek łączy podstawę wszystkich trzech
[Dong Zhongshu (ok. 179 - 104 p.n.e.),
z tekstu "Jak Droga Królewska łączy Trójcę"] |
| |
|
|
|
|
 |
|
shan |
|
ideogram "góra"
znak jest stylizowanym obrazem szczytów łańcucha górskiego |
| |
|
|
|
|
 |
|
feng |
|
ideogram "wiatr" |
| |
|
|
|
|
 |
|
yong |
|
ideogram "wieczność" |
| |
|
|
|
|
|
|
Losowy znak |
|
Co kilka minut po lewej stronie będzie się pojawiał inny chiński
znak. Jeśli klikniesz na obrazek, przeniesiesz się na stronę http://zhongwen.com/ |
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| Chociaż teoretycznie pismo chińskie
zawiera prawie 50000 znaków, tylko 5000 z nich znajduje się w częstym użyciu,
a całkowita liczba rdzeni wynosi zaledwie 214. Chociaż chińskie znaki wydają
się dość złożone, nie można ich upraszczać w przypadkowy sposób. Opuszczenie
lub zmiana jednej kreski nie tylko ukryje pochodzenie i kategorię znaku,
ale pozbawi go unikalnego charakteru. |
|
Witryna poświęcona kulturze chińskiej działa już na tym serwerze od paru lat, jednak obecnie przedstawiam jej nową odsłonę.
|
|